Coloscopie met Pleinvue voorbereiding
Je arts heeft voorgesteld om een coloscopie te laten doen. Dit is een kijkonderzoek van de dikke darm. Met een kijkinstrument, de endoscoop, bekijken we de binnenkant van je dikke darm en als dat nodig is ook het laatste deel van de dunne darm.
In deze informatie lees je meer over het onderzoek, de voorbereiding, welke aandoeningen we kunnen opsporen en wat je na afloop kunt verwachten. Heb je na het lezen nog vragen? Bespreek deze dan vóór het onderzoek met je arts of MDL-verpleegkundige (maag-darm-lever-verpleegkundige).
Hoe werkt de dikke darm?
De darm is een belangrijk onderdeel van het spijsverteringsstelsel. Dit stelsel bestaat uit alle organen die samen zorgen voor de vertering van voedsel. De darm bestaat uit 2 delen: de dunne darm en de dikke darm.
In de dunne darm wordt voedsel verteerd met behulp van spijsverteringssappen. De voedingsstoffen die daarbij vrijkomen worden opgenomen in het bloed. Dit zijn de bouwstoffen en brandstoffen voor je lichaam. Wat overblijft stroomt als een dunne onverteerbare brij door naar de dikke darm.
De dikke darm is wijder dan de dunne darm en ongeveer 1 tot 1,5 meter lang. De dikke darm haalt water en zouten uit de brij waardoor de ontlasting steviger wordt. Daarna wordt de ontlasting naar de endeldarm verplaatst. Wanneer de endeldarm vol raakt krijg je aandrang. Dit is het signaal dat je naar het toilet kunt gaan. Een volwassene heeft gemiddeld 100 tot 200 gram ontlasting per dag.
Wat is een coloscopie?
Met een coloscopie bekijkt de arts of verpleegkundig endoscopist de binnenkant van je dikke darm en het laatste deel van de dunne darm. Hiermee kunnen we veel informatie krijgen over de oorzaak van je klachten. Het onderzoek gebeurt met een endoscoop. Dit is een dunne flexibele slang met een lampje en een kleine camera aan het uiteinde. De camera laat beelden van de darm zien op een beeldscherm.
Tijdens de coloscopie kunnen foto’s worden gemaakt zodat afwijkingen later nog eens goed bekeken kunnen worden. Van ieder onderzoek maken we een verslag. De medische naam voor dikke darm is ‘colon’. Daarom heet dit onderzoek een coloscopie.
Wat zijn de voordelen van dit onderzoek?
Met een coloscopie kunnen afwijkingen in de dikke darm worden opgespoord zoals:
zweertjes
ontstekingen
bloedingen
vernauwingen
divertikels (uitstulpingen)
poliepen
gezwellen
Via de coloscoop kunnen ook kleine behandelingen worden uitgevoerd. De arts of verpleegkundige kan bijvoorbeeld:
een stukje weefsel wegnemen voor onderzoek. Dit heet een biopsie
kleine poliepen verwijderen
vernauwingen oprekken
een bloeding behandelen
Welke aandoeningen kunnen worden opgespoord?
Hieronder volgt een korte omschrijving van ziektes die met coloscopie kunnen worden opgespoord.
Chronische darmontstekingen
Chronische darmontstekingen zijn de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa. Bij deze aandoeningen is de darmwand langdurig ontstoken. Dit kan zorgen voor buikklachten diarree en soms bloed of slijm bij de ontlasting. Vaak wisselen periodes met meer klachten en periodes met minder klachten elkaar af. De oorzaak van deze aandoeningen is nog niet bekend. Zowel jonge als oudere mensen kunnen deze aandoeningen krijgen.
Divertikels
Divertikels zijn kleine uitstulpingen in de darmwand. Vaak geven deze geen klachten. Soms blijven ontlasting en bacteriën hierin achter waardoor een ontsteking kan ontstaan. Dit noemen we diverticulitis. Je kunt dan klachten krijgen zoals koorts misselijkheid buikklachten of diarree. Divertikels ontstaan vaker op latere leeftijd.
Poliepen
Poliepen zijn kleine, meestal goedaardige, gezwellen aan de binnenkant van de dikke darm. Ze kunnen verschillende vormen en groottes hebben. Kleine poliepen geven vaak geen klachten. Grotere poliepen kunnen zorgen voor bloed bij de ontlasting verstopping of diarree. Sommige poliepen kunnen na langere tijd veranderen. Daarom verwijderen we poliepen meestal tijdens het onderzoek zodat ze verder onderzocht kunnen worden.
Darmkanker
Darmkanker komt regelmatig voor bij zowel mannen als vrouwen. Darmkanker ontstaat vaak uit een poliep die zich langzaam verder ontwikkelt. Mogelijke klachten zijn: bloed bij de ontlasting, verandering van de stoelgang, gewichtsverlies, vermoeidheid, buikklachten en bloedarmoede. Soms zijn er geen klachten aanwezig. Mensen bij wie darmkanker in de familie voorkomt hebben een verhoogde kans op deze aandoening. Ook mensen met langdurige chronische darmontstekingen hebben een verhoogd risico.
Let op: Er zijn, zoals bij alle onderzoeken kleine risico’s, deze moeten met je zijn besproken tijdens het gesprek met de arts/verpleegkundige.
Voorbereiding
Vanaf ...................................... is de voorbereiding als volgt:
Lege darmen
Voor een goed onderzoek moet je dikke darm helemaal leeg zijn.
Wij vragen je om 3 dagen voor het onderzoek geen grof volkorenbrood en fruit met pitjes te eten zoals kiwi druiven aardbeien noten en zaden. Pitjes kunnen namelijk in je darm achterblijven en de coloscoop verstoppen.
Wat je NIET mag eten:
Grof volkorenbrood, brood met pitjes/zaden, crackers of beschuit met pitten/zaden en muesli(repen).
Fruit met schil en/of pitjes zoals: kiwi, druiven, aardbeien, citrusvruchten, bramen, sinaasappel, grapefruit, mandarijn, gedroogd fruit en bessen.
Groenten: tomaten, peulvruchten, mais, salades, prei en ui.
Overige voedingsmiddelen zoals: bonen, linzen, quinoa, cruesli, pinda’s en noten.
Volkoren en meergranenpasta, zilvervliesrijst.
Wat je WEL mag eten:
Wit en lichtbruin brood.
Hagelslag, chocoladepasta, honing, stroop en jam zonder pitjes.
Fruit zonder schil en / of pitjes zoals appel, peer, banaan en meloen.
Gekookte groenten zoals: bloemkool, broccoli, wortelen en bieten.
Aardappelen, witte rijst en pasta.
Mager zacht vlees of vis zoals kipfilet of witvis.
Wanneer je in het ziekenhuis bent opgenomen begeleidt de verpleegkundige van de afdeling de voorbereiding. Wanneer je via de poli komt heb je een recept voor Pleinvue meegekregen. Ontvang je deze informatie per post? Dan kun je eigen Pleinvue ophalen bij de apotheek.
Let op: houd voor de tijden van het innemen van Pleinvue altijd de instructies uit deze informatie aan en NIET de bijsluiter van de apotheek.
Waarom is een schone darm zo belangrijk?
Een schone darm zorgt ervoor dat de arts het slijmvlies goed kan bekijken en ook kleine afwijkingen kan zien. Wanneer de darm niet schoon genoeg is wordt het zicht minder goed. Soms besluit de arts dan om het onderzoek opnieuw uit te voeren na een betere voorbereiding.
Dieet en laxeermideel - op de dag vóór het onderzoek
Datum: ......................................
- Start de dag met een licht ontbijt (bijvoorbeeld: twee beschuitjes of een witte of lichte boterham met mager beleg zoals rookvlees, 20+, of 30+ kaas, kipfilet, magere ham of vruchtenhagel). Je mag hierbij een kop thee drinken.
- Om 12:00 uur ’s middags mag je een laatste lichte maaltijd eten (bijvoorbeeld: twee beschuitjes of een witte of lichte boterham met beleg). Je mag hierbij heldere drank drinken.
- Vanaf 15:00 uur mag je tot na het onderzoek geen vast voedsel meer eten. Drink vanaf nu alleen nog maar heldere dranken zoals water, thee, appelsap of bouillon. Hoe meer je drinkt, hoe schoner de darm. Let op: drink geen koffie of melkproducten!
- Om 18:00 uur start je met de eerste laxeerdosis.
Laxeerdosis 1
- Los de inhoud van sachet met dosis 1 op in 500 ml water. Drink tussen 18:00 uur en 19:30 uur de 1e dosis Pleinvue rustig met kleine slokjes op, afgewisseld met ten minste 1 liter water of andere heldere vloeistof.
- Na 19:30 uur mag je heldere vloeistof blijven drinken tot de volgende dosis Pleinvue. Hoe meer je drinkt, hoe schoner de darm.
Dieet en laxeermiddel - op de dag van het onderzoek
Datum: ......................................
Laxeerdosis 2
- Start om ...................................... uur (tenminste 4 uur voor coloscopie) met een kopje warme, heldere thee voor je de tweede dosis Pleinvue inneemt. Dit helpt tegen eventuele misselijkheid.
- Daarna los je dosis 2 (twee sachets) op in 500 ml water.
- Drink de oplossing in 1,5 uur rustig met kleine slokjes op, afgewisseld met tenminste 1 liter heldere drank.
- Vanaf ...................................... uur mag je niets meer drinken (2 uur voor het onderzoek).
Heb je een dubbele voorbereiding?
Heeft de arts of verpleegkundige tijdens het intakegesprek afgesproken dat een dubbele voorbereiding nodig is? Start dan met laxeerdosis 1 en 2 op de dag vóór het onderzoek. Op de dag van het onderzoek drink je laxeerdosis 1 van de extra verpakking 4 uur voor het onderzoek.
Twee uur voor het onderzoek
Vanaf 2 uur voor het onderzoek mag je niets meer drinken. Heldere gezeefde bouillon mag je tot 6 uur voor het onderzoek drinken. Andere heldere dranken mag je tot 2 uur van tevoren drinken.
Neem je eigen medicijnen direct na het drinken van de laatste drank in uiterlijk 2 uur voor het onderzoek. Vanaf 2 uur voor het onderzoek rook je ook niet meer.
Wanneer is de voorbereiding klaar?
De voorbereiding is klaar wanneer je ontlasting helder is na het drinken van Pleinvue en heldere vloeistoffen. Is dit nog niet zo? Neem dan contact op met de functieafdeling waar het onderzoek plaatsvindt.
Let op: ook wanneer je ontlasting na de eerste dosis Pleinvue al helder is drink je altijd de tweede halve liter Pleinvue op de dag van het onderzoek. Tijdens de nacht kunnen opnieuw voedingsresten en verteringssappen in de darm komen.
Tips bij het drinken van Pleinvue
- Drink Pleinvue langzaam en neem kleine slokjes. Dit voorkomt de kans dat je misselijk wordt.
- Drink Pleinvue gekoeld.
- Drink afwisselend. Wissel het drinken van Pleinvue af met kleine slokjes van een andere heldere vloeistof, bijvoorbeeld thee, ijsthee of water.
- Eventueel kun je een bidon met afsluitbare drinktuit gebruiken om te voorkomen dat je de vloeistof te snel inneemt.
- Om de smaak tussendoor weg te krijgen kun je sorbitolvrije kauwgom gebruiken.
- Drink Pleinvue met een rietje.
Bewegen
Naast het voedingsadvies en het drinken van het laxeermiddel helpt bewegen om de darmen goed op gang te houden. Een rustige wandeling kan hierbij prettig zijn.
Word je opgenomen in het ziekenhuis voor de voorbereiding? Neem dan schoenen en eventuele hulpmiddelen om te lopen mee.
Gebruik je medicijnen of heb je een van deze aandoeningen?
Medicijnen
Het is altijd verstandig om je arts/verpleegkundige te vertellen welke medicijnen je gebruikt. Soms worden tijdens de coloscopie kleine ingrepen verricht, zoals het wegnemen van een poliep of een stukje weefsel voor een biopsie. Als je bloedverdunnende middelen gebruikt kan er een bloeding optreden. Eén week voor de coloscopie dienen ijzertabletten gestaakt te worden. Overleg vooraf met je arts als je deze middelen gebruikt.
Als je antistolling (bloedverdunners) gebruikt
De volgende bloedverdunner …………………………………………………………………
Bloedverdunner hoeft niet gestaakt te worden.
Bloedverdunner ……………… dagen voor het onderzoek niet innemen.
Vanaf ……… - ……… - ………De volgende bloedverdunner ……………………………… 5 dagen van te voren vervangen voor: ………………………………
Vanaf ……… - ……… - ……… Let op: je krijgt hiervoor een recept.Neem contact op met de trombosedienst. Zij bespreken het beleid. Let op: een dag voor het onderzoek dient er een P-INR geprikt te worden.
Het beleid ten aanzien van antistolling wordt met je besproken op de polikliniek.
Soms wordt er gebruik gemaakt van een buikband. Dit is een strakke band rondom de buik die ervoor zorgt dat het onderzoek makkelijker gaat.
Op de onderzoekstafel ligt een glijlaken. Dit wordt gebruikt om het draaien en verplaatsen makkelijker te maken.
Als je plasmedicatie (diuretica) gebruikt
De volgende medicatie ……………………………………………………………………………
Medicatie een dag vóór het onderzoek én op de ochtend van het onderzoek niet innemen.
De volgende medicatie op de ochtend van het onderzoek niet innemen: ………………………………………
Heb je Diabetes Mellitus (suikerziekte)?
Voor mensen met Diabetes Mellitus (suikerziekte) gelden extra maatregelen om ontregeling te voorkomen van de Diabetes Mellitus rondom het onderzoek.
In overleg met de MDL-verpleegkundige verwijzen wij je naar de informatie Diabetesregulatie rondom coloscopie.
Gebruik je een apparaat voor het bepalen van je bloedsuikerwaarde? Neem dit apparaat dan, inclusief teststrips, mee naar je afspraak op onze afdeling.
Pacemaker of inwendige defibrillator
Heb je een pacemaker of een inwendige defibrillator, geef dit dan door aan je behandelend arts.
Slaapapneu
Als je een CPAP of MRA-beugel gebruikt, neem deze dan mee.
Het onderzoek
Voor het onderzoek vragen we je om het onderlichaam te ontkleden en op je linkerzij op de onderzoekstafel te gaan liggen. Via de anus brengt de arts de coloscoop voorzichtig in de endeldarm en daarna langzaam verder in de dikke darm.
De dikke darm heeft verschillende bochten. Daarom beweegt de arts de coloscoop soms een stukje terug voordat deze verder gaat. Meestal wordt de coloscoop doorgeschoven tot aan de dunne darm.
Soms is extra lucht nodig om de darmwand beter te bekijken. Hierdoor kun je krampen of een opgeblazen gevoel krijgen en moet je mogelijk winden laten. Dit is heel normaal. Het helpt juist om de lucht goed kwijt te raken.
Tijdens het onderzoek kan gevraagd worden om op je rug of andere zij te gaan liggen. Soms drukt een verpleegkundige voorzichtig op je buik om het onderzoek makkelijker te laten verlopen.
Wanneer de coloscoop ver genoeg in de darm zit wordt deze langzaam teruggetrokken terwijl de arts de darmwand zorgvuldig bekijkt. Daarna wordt de coloscoop verwijderd.
Bij een klein aantal mensen lukt het niet om het begin van de dunne darm te bereiken. In dat geval bekijken we alleen de dikke darm.
Extra ingrepen
Als dat nodig is kan de arts tijdens de coloscopie een stukje weefsel wegnemen voor onderzoek. Dit heet een biopsie. Ook kunnen kleine poliepen verwijderd worden of afwijkingen behandeld worden met elektrische stroom.
Wanneer dit nodig is plakken we eerst een aardpleister op je bovenbeen voor een goede stroomgeleiding. Het weggehaalde weefsel of de poliepen worden daarna onderzocht in het laboratorium.
Coloscopie met of zonder roesje (sedatie)
Een coloscopie kan met of zonder roesje worden uitgevoerd.
Krijg je een roesje? Dan meld je je 30 minuten vóór het onderzoek op de functieafdeling. Je krijgt een infuus in je hand of onderarm. Via dit infuus krijg je medicijnen waardoor je ontspannen en slaperig wordt. Je blijft wel aanspreekbaar zodat je kunt meewerken aan het onderzoek.
Ook wanneer je kiest voor een onderzoek zonder roesje krijg je een infuus. Zo kunnen we eventueel vocht of medicijnen toedienen als dat nodig is.
Voor tijdens en na het onderzoek meten we je bloeddruk. Ook krijg je een knijpertje op je vinger. Hiermee controleren we het zuurstofgehalte in je bloed en je ademhaling. Soms adem je na een roesje wat rustiger waardoor het zuurstofgehalte tijdelijk kan dalen. Wanneer dat gebeurt krijg je extra zuurstof. Meestal is dit binnen 1 uur weer hersteld.
De arts bespreekt vooraf met je of een roesje voor jou passend is.
Hoe lang duurt het onderzoek?
De coloscopie duurt meestal 15 tot 30 minuten. Wanneer er extra behandelingen nodig zijn duurt het onderzoek langer. Na afloop krijg je rustig de tijd om bij te komen. Heb je een roesje gehad? Dan duurt dit meestal iets langer.
Voelt het onderzoek onprettig?
De coloscopie duurt meestal 15 tot 30 minuten. Wanneer er extra behandelingen nodig zijn duurt het onderzoek langer. Na afloop krijg je rustig de tijd om bij te komen. Heb je een roesje gehad? Dan duurt dit meestal iets langer.
De uitslag van het onderzoek
De uitslag van het onderzoek krijg je meestal van je behandelend specialist. Soms kan de arts die het onderzoek uitvoert alvast een voorlopige uitslag met je bespreken.
Na het onderzoek
Nazorg
Kom je voor een afspraak via de poli? Dan blijf je na het onderzoek ongeveer 30 minuten op de functieafdeling zodat we kunnen controleren hoe het met je gaat. Heb je een roesje gehad? Dan blijf je meestal 1 tot 1,5 uur op de functieafdeling.
De uitslag
De uitslag van het onderzoek en van eventueel onderzocht weefsel krijg je van je behandelend arts.
Wat kun je verwachten na het onderzoek?
Je kunt tijdelijk darmkrampen of een opgeblazen gevoel hebben door de ingeblazen lucht. Vaak neemt dit snel af wanneer je windjes laat. Soms helpt een klein buisje via de anus om de lucht makkelijker kwijt te raken.
Door het onderzoek of het roesje kun je je tijdelijk wat slap of licht in het hoofd voelen.
Het kan prettig zijn om een inlegkruisje en extra ondergoed mee te nemen voor eventueel vocht- of slijmverlies na het onderzoek.
Zijn er stukjes weefsel of poliepen verwijderd? Dan kun je tijdelijk wat bloedverlies via de anus hebben. Dit is meestal niet ernstig. Neem wel contact op wanneer het bloedverlies toeneemt of wanneer je hevige buikklachten krijgt die niet verminderen.
Wanneer alles goed gaat en je weer goed wakker bent mag je weer eten en naar huis. Thuis mag je weer normaal eten. We adviseren om tijdelijk niet te vet te eten en geen alcohol te drinken.
Zorg voor begeleiding naar huis als je een roesje hebt gehad
Na een roesje kun je je nog slaperig voelen. Ook herinner je je mogelijk niet alles wat is besproken. Daarom mag je 24 uur na het toedienen van het roesje niet zelf deelnemen aan het verkeer. Regel vooraf iemand die je na het onderzoek ophaalt bij de functieafdeling (route 9).
We adviseren ook om na een roesje geen alcohol te drinken en geen belangrijke documenten te ondertekenen.
Het reguliere programma op de functieafdeling eindigt om 17.00 uur. Het is prettig als je hier rekening mee houdt.
Complicaties
Een coloscopie is een veilig onderzoek. Complicaties komen weinig voor. Wanneer poliepen worden verwijderd of andere behandelingen worden uitgevoerd is de kans op complicaties iets groter.
Soms ontstaat er tijdens het onderzoek een klein scheurtje in de darmwand. De kans hierop is groter wanneer de darmwand ernstig ontstoken of vernauwd is of wanneer er veel uitstulpingen aanwezig zijn. Je kunt dan buikklachten en later koorts krijgen.
Na het verwijderen van een poliep kan een bloeding ontstaan. Dit kan direct gebeuren maar ook nog 1 tot 14 dagen later.
Treden binnen 72 uur klachten op, neem dan contact op:
Tijdens kantooruren:
Functieafdeling, telefoon: 040 - 286 48 33
Poli MDL, telefoon: 040 - 286 48 92
Buiten kantooruren:
Spoedeisende hulp (SEH), telefoon: 040 - 286 48 34
Heb je nog vragen?
Deze informatie is niet bedoeld als vervanging van mondelinge informatie, maar als aanvulling daarop. Hierdoor is het mogelijk om alles nog eens rustig na te lezen. Heb je vragen over het onderzoek, neem dan contact op met de functie-afdeling (route 9), telefoon 040 - 286 48 33. Als je verhinderd bent, verzoeken wij je om dit zo spoedig mogelijk door te geven aan de functie-afdeling. Bij problemen kun je, buiten kantooruren, contact op nemen met de spoedeisende hulp (SEH), telefoon 040 - 286 48 34. Met medische vragen kun je terecht bij de behandelende specialist.
Waar kun je meer informatie vinden?
Ter voorbereiding op de coloscopie kun je ook nog onze voorlichtingsfilm bekijken.