Column - Weet jij wat je wilt?
Je bent ziek en je hebt te horen gekregen dat je niet meer beter wordt. Op dat moment stort je wereld even in. Er komt ontzettend veel op je af. Niet alleen voor jou als patiënt, maar ook voor de mensen die om je heen staan.
Opeens zit je agenda vol met afspraken voor onderzoeken en gesprekken. In het verleden keken we in het ziekenhuis vooral naar de ziekte: welke behandeling hoort hierbij? Gelukkig doen we dat nu anders. We kijken eerst naar jou als mens. Wie ben je? Wie staan er om je heen? Wat vind jij écht belangrijk in het leven?
Vanuit die basis kijken we wat bij jou past en maken we samen een behandelplan. Want: niet alles wat kan, hoeft ook. En dat is in deze tijd van zoveel nieuwe ontwikkelingen belangrijker dan ooit.
Het gesprek over jouw wensen en grenzen noemen we het proactieve zorgplanningsgesprek (Advance Care Planning). Dit gesprek voer je samen met je arts, verpleegkundige en je naaste(n). Zo zorgen we ervoor dat je de zorg krijgt die ook écht bij je past.
Wat betekent kwaliteit van leven voor jou? Waar ben je bang voor? Wat wil je beslist niét (meer) meemaken en wat verwacht je van de artsen als die situatie zich voordoet? En wie mag voor je beslissen als jij het zelf niet meer kunt? Het zijn grote, belangrijke vragen.
Soms is zo’n gesprek best spannend, omdat er dingen op tafel komen die je misschien nog liever even had uitgesteld. Wil je bijvoorbeeld gereanimeerd worden bij een hartstilstand? En waar zou je, als het zover is, het liefst willen sterven? En wie wil je dan om je heen hebben?
Juist door hier nu over te praten, creëer je rust. Voor jezelf, maar ook voor je naasten. Zij hoeven later niet te gissen naar jouw wensen. Op het moment dat jij het zelf niet meer kan aangeven, weten ze dat zij handelen volgens jouw wensen. Daarnaast helpt het jouw zorgverleners om een behandelplan op maat aan te bieden.
Denk aan die ene vakantie met de hele familie die je zo graag nog wil beleven. Doorgaan met chemotherapie kan dan roet in het eten gooien, omdat je door de klachten misschien niet eens meer weg kunt. In zo'n geval kan het een bewuste keuze zijn om af te zien van die kuur.
Op de polikliniek longgeneeskunde gaan we inmiddels standaard hierover in gesprek met mensen met uitgezaaide longkanker. Je hoort van tevoren dat we hierover in gesprek willen en je krijgt informatie mee naar huis. Zo kun je je in alle rust voorbereiden, want we begrijpen heel goed dat dit niet zomaar iets is. Na het gesprek maken we een verslag. Dit delen we met jou en je huisarts, zodat iedereen die om jou heen staat op de hoogte is.
Het is geen eenmalig en definitief besluit. We weten dat jouw wensen en jouw situatie in de loop van de tijd kunnen veranderen. Het is daarom altijd mogelijk om het gesprek te herhalen. Je mag hier ook altijd zelf om vragen.
Goede zorg begint bij weten wie jij bent en wat jij belangrijk vindt. Wij staan voor je klaar.
Lotte Mandigers - Longarts en Consulent bij het Team symptoombestrijding en palliatieve zorg
Heb jij wel eens nagedacht over jouw zorgwensen? Of vind je het lastig om hierover te beginnen? Vraag gerust om meer informatie bij je behandelend arts of verpleegkundige.
Tip: de gesprekskaart Praat over Wensen kan heel helpend zijn om je gesprek voor te bereiden. Je krijgt deze kaart vooraf van ons, zodat je thuis alvast over de vragen kunt nadenken. De gesprekskaart kun je hier ook inzien of downloaden.