Azathioprine
Maag-darm-leverziekten (MDL)
Informatie over het gebruik van azathioprine
Je arts of verpleegkundige heeft met je gesproken over het gebruik van azathioprine. In deze informatie lees je wat dit medicijn doet, hoe je het gebruikt en wat je moet doen bij bijwerkingen.
Let op: deze informatie vervangt niet de bijsluiter. Heb je na het lezen nog vragen? Neem dan contact op met je arts, IBD-verpleegkundige of apotheker
Wat doet azathioprine?
Je gebruikt azathioprine omdat je de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa hebt. Dit zijn chronische ontstekingen in de darmen. Het medicijn zorgt ervoor dat je afweersysteem rustiger wordt. Daardoor wordt de ontsteking minder en heb je minder klachten. Azathioprine geneest de ziekte niet, maar het helpt wel om de klachten onder controle te houden. Soms merk je pas na 2 tot 3 maanden dat het werkt.
Voor wie is azathioprine bedoeld?
Je krijgt azathioprine als:
- andere medicijnen niet goed genoeg (meer) helpen
- je moeite hebt met het afbouwen van bijvoorbeeld prednison
Azathioprine wordt vaak langdurig gebruikt, als het goed werkt en je geen last hebt van bijwerkingen.
Voorzorgsmaatregelen
Azathioprine kan de lever en het bloed beïnvloeden. Daarom doen we:
- Voor de start: bloedonderzoek om te controleren of je het medicijn veilig kunt gebruiken.
- Tijdens het gebruik: regelmatig bloedcontroles. Bijvoorbeeld na 1, 2, 4, 8 en 12 weken, en daarna elke 3 tot 6 maanden.
Hoe gebruik je azathioprine?
- Je slikt de tabletten met water, het liefst tijdens of direct na de maaltijd.
- Slik de tablet in zijn geheel door, niet kauwen.
- Vermijd zuivelproducten en zure dranken vanaf 1 uur voor tot 2 uur na inname.
- Vergeten? Neem de tablet later die dag nog in. De volgende dag? Sla dan over.
- Misselijk? Verdeel de tabletten over de dag of neem ze 's avonds voor het slapen.
De dosering hangt onder andere af van je lichaamsgewicht. Gebruik altijd de dosis die je arts heeft voorgeschreven.
Bijwerkingen
Veel mensen verdragen azathioprine goed. Bijwerkingen komen meestal in het begin voor:
Vaak
- Misselijkheid, verminderde eetlust, braken of diarree.
Soms
- Keelpijn of koorts → kan komen door minder witte bloedcellen.
- Spontane blauwe plekken of bloedneuzen.
- Gele huid of oogwit → kan duiden op leverproblemen.
- Wratten of huidproblemen.
- Buikklachten die niet bij Crohn of colitis horen.
- Haaruitval (gaat vaak vanzelf over).
- Zelden: alvleesklierontsteking (pijn in bovenbuik en misselijkheid).
Neem bij klachten contact op met je arts of verpleegkundige.
Risico’s op lange termijn
- Meer kans op huidkanker. Wij verwijzen je daarom door naar de huidarts binnen het eerste half jaar na start van azathioprine.
- Iets hogere kans op lymfeklierkanker bij langdurig gebruik. Deze kansen zijn nog steeds klein.
- Grotere kans op infecties.
- Mogelijke leverafwijkingen (zoals NRH: een goedaardige levertumor).
Vaccinaties
- Meld bij de arts welke vaccinaties je al hebt gehad.
- Levende vaccins (zoals BMR, gele koorts, BCG) mag je niet krijgen tijdens het gebruik van azathioprine.
- Overleg altijd met je arts of apotheker vóór vaccinatie.
Alcohol en zonlicht
- Wees voorzichtig met alcohol. Azathioprine en alcohol worden allebei afgebroken door de lever. Te veel alcohol kan de lever extra belasten. Sommige mensen krijgen sneller last van bijwerkingen door alcohol, zoals misselijkheid of leverproblemen.
- Vermijd zon en zonnebank. Je hebt een hoger risico op huidkanker.
Tips tegen zonlicht:
- Draag beschermende kleding.
- Gebruik zonnebrandcrème (minimaal factor 30).
- Blijf zoveel mogelijk uit de felle zon.
Vruchtbaarheid
Onderzoek laat zien dat azathioprine geen slechte invloed heeft op de vruchtbaarheid van mannen en vrouwen. Bespreek het wel altijd met je arts als je een kinderwens hebt.
Zwangerschap
Laat het ons weten als je zwanger bent of zwanger wilt worden. Meestal kun je azathioprine blijven gebruiken tijdens de zwangerschap. Een opvlamming van de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa is vaak slechter voor moeder en kind dan het gebruik van azathioprine.
Borstvoeding
Azathioprine kan meestal gebruikt worden tijdens het geven van borstvoeding.
Er komt een kleine hoeveelheid van het medicijn in de moedermelk, maar dit is niet slecht voor de baby.
Andere medicijnen
- Gebruik je bloedverdunners of medicijnen tegen jicht (zoals allopurinol)? Meld dit altijd bij je arts.
- Meld ook bij andere zorgverleners dat je azathioprine gebruikt.
Veilig gebruik van tabletten
- Kapotte tabletten? Breng ze terug naar de apotheek.
- Krijg je poeder op je huid of in je ogen? Was of spoel goed met water.
Tot slot
Heb je nog vragen? Neem dan contact op met:
Poli MDL: 040 - 286 48 92 (08:30 – 12:00)
IBD-verpleegkundige: 040 - 2864729
Of via de BeterDichtbij-app.
Lees ook altijd de bijsluiter van het medicijn.
Meer informatie vind je op:
www.annaziekenhuis.nl
www.mdl.nl
Brochure Medicijnen