Lichttherapie bij pasgeborene (op couveuse- of kraamafdeling)

Omdat jouw kind geel ziet (icterus), is besloten om lichttherapie te geven. In deze Omdat jouw kind geel ziet (icterus), is besloten om lichttherapie te geven. In deze folder lees je meer informatie over de behandeling.

Gele kleur (icterus) bij pasgeborenen

Bijna de helft van alle pasgeborenen krijgt in de eerste levensweek een meer of minder gele kleur. Dit noemen we icterus.

De gele kleur ontstaat doordat een pasgeboren baby de gele stof bilirubine in het bloed nog niet snel genoeg kan afvoeren. Bilirubine ontstaat bij de afbraak van rode bloedcellen.

Na de geboorte worden bij een baby extra veel rode bloedcellen afgebroken. De lever moet daardoor extra hard werken. Bij pasgeborenen is de lever nog niet helemaal in staat om dit te doen. Hierdoor stijgt de hoeveelheid bilirubine in het bloed. De huid en het oogwit van jouw kind kunnen daardoor wat geel worden.

In de meeste gevallen is deze geelzucht normaal en is behandeling niet nodig. Bij sommige pasgeborenen is behandeling wel nodig. Dit komt vooral voor bij baby’s die te vroeg geboren zijn. Behandeling is nodig om schade aan het gehoororgaan en bepaalde delen van de hersenen te voorkomen.

Pasgeborenen met groter kans op icterus

Sommige pasgeborenen hebben meer kans om icterus te krijgen. Dit kan komen doordat ze:

te vroeg geboren zijn en een verminderde leverfunctie hebben;
bij de geboorte zeer veel rode bloedcellen hebben. Hierdoor worden er meer rode bloedcellen afgebroken;
een moeilijke bevalling hebben gehad;
de eerste dagen onvoldoende vocht binnenkrijgen;
met moedermelk worden gevoed;
ziek zijn;
een bloedgroep hebben die niet verenigbaar is met die van de moeder.

Een voorbeeld hiervan is een moeder met een rhesus negatieve bloedgroep en een kind met een rhesus positieve bloedgroep. Een ander voorbeeld is een moeder met bloedgroep O en een kind met bloedgroep A.

Verschijnselen van icterus

Verschijnselen die optreden zijn:

veel slapen;
gele verkleuring van de huid tot onder de navel;
hoog bilirubinegehalte in het bloed (bloedafname via hielprik).

Behandeling van icterus

Met het blote oog is het heel moeilijk om te bepalen hoe ernstig de geelzucht is. Daarom is het belangrijk om bij baby’s die erg geel zien het bilirubinegehalte in het bloed te controleren. Hiervoor wordt wat bloed afgenomen via een hielprik.

Een eerste inschatting kan gemaakt worden via een transcutane bilirubinemeter. Met deze meter wordt op het voorhoofd of borstbeen gemeten. Bloedafname blijft ook nodig. Wanneer het bilirubinegehalte in het bloed te hoog is, wordt gestart met lichttherapie (fototherapie).

Wanneer het bilirubinegehalte in het bloed boven een bepaalde (door de arts) vastgestelde grens, is lichttherapie alleen niet voldoende. In dat geval is een andere behandeling nodig.

Wat is lichttherapie (fototherapie)

Onder invloed van licht wordt bilirubine omgezet in andere stoffen. Deze stoffen kunnen het lichaam gemakkelijker verlaten. Om een zo groot mogelijk deel van de huid vrij te houden voor de lamp, wordt jouw kind zo bloot mogelijk in bed gelegd.

De kinderarts bepaalt aan de hand van de uitslagen van het bloed- en (eventueel) urineonderzoek of jouw kind naar de couveuseafdeling gaat of op de kraamafdeling bij jou mag blijven. Jouw kind kan dus op één van beide afdelingen lichttherapie krijgen. De manier waarop de behandeling wordt gegeven, verschilt een beetje per afdeling.

Couveuseafdeling

Kinderen die op de couveuseafdeling lichttherapie krijgen, liggen onder een lamp. Ze liggen afwisselend op de rug en op de buik. Vanwege het felle licht worden de ogen met een maskertje afgedekt.

Kraamafdeling

Kinderen die op de kraamafdeling lichttherapie krijgen, liggen op de rug in een bedje. In de bodem van dit bedje is een lamp ingebouwd. Dit noemen we een bilibed. De ogen worden niet afgedekt, omdat het licht niet in de ogen schijnt. Tijdens de lichttherapie wordt de temperatuur van de baby goed in de gaten gehouden. De lampen geven namelijk extra warmte.

Hoe lang duurt de behandeling?

Hoe lang de lichttherapie nodig is, hangt af van het verloop van het bilirubinegehalte in het bloed. Het bilirubinegehalte wordt dagelijks bepaald. Als de waarde onder een bepaald grens daalt, kan de lichttherapie worden gestopt. De dag daarna wordt het bilirubinegehalte opnieuw in het bloed bepaald. Zo controleren we of het gehalte niet opnieuw stijgt. Als het bilirubinegehalte niet stijgt en jouw baby verder gezond is, kan jouw baby dezelfde dag naar huis.

Vooral in de periode waarin het bilirubinegehalte nog stijgt, dus in de eerste levensweek, is lichttherapie belangrijk. Daarna is de leverfunctie meestal al zo verbeterd dat lichttherapie niet meer nodig is.

Heb je nog vragen?

Deze informatie is niet bedoeld als vervanging van mondelinge informatie maar als aanvulling daarop. Hierdoor kun je alles nog eens rustig nalezen. Mocht je hierover meer willen lezen, kijk dan op www.babyzietgeel.nl.

Heb je nog vragen, neem dan contact op met:

de afdeling gynaecologie/obstetrie, telefoon 040 - 286 48 38 of met
de couveuseafdeling, telefoon 040 - 286 41 72.

Met medische vragen kun je terecht bij de kinderarts.