MRA behandeling bij snurken en OSAS

Inleiding

Deze informatie gaat over het gebruik van een individueel op maat gemaakte beugel om snurken of apneu (= ademstop) te behandelen. Dit noemen we een MRA (Mandibulair Repositie Apparaat). Bij deze behandeling zijn de longarts, de KNO-arts en de kaakchirurg betrokken.

Slaapproblemen

We slapen gemiddeld een derde van ons leven. Een gezonde nachtrust geeft je de energie om de volgende dag goed te kunnen functioneren, vooral voor je aandacht, geheugen en vaardigheden. Door een verstoorde slaap kunnen onder andere je hormonale balans, afweer, maag-darmstelsel en bloeddrukregeling verstoord raken. Ongeveer dertig procent van de bevolking heeft last van slaapstoornissen. Slecht slapen kan verschillende oorzaken hebben. Het obstructief slaap apneu syndroom (OSAS) is daar één van.

Snurken

Een veel voorkomende slaapstoornis is snurken. Het geluid ontstaat doordat de lucht die je inademt het slijmvlies van je keelholte, zoals het zachte gehemelte en de huig, laat trillen. Snurken komt ongeveer even vaak voor bij mannen als bij vrouwen.

Overgewicht, een verstopte neus- en voorhoofdsholte, alcoholgebruik en roken kunnen snurken veroorzaken.

Ook erfelijke eigenschappen kunnen een rol spelen. Het geluid kan soms zo hard zijn dat je partner, huisgenoot of zelfs je buren er last van hebben. Ook jijzelf kunt wakker worden van het ongemak. Snurken komt op alle leeftijden voor, maar wordt vaker naarmate je ouder wordt. Op hogere leeftijd is het snurkgeluid vaak harder. Veelvuldig en luid snurken kan een aanwijzing zijn voor apneu.

Apneu (OSAS)

Apneu wordt vaak aangeduid als Obstructief Slaap Apneu Syndroom (OSAS). Een apneu is een onderbreking van de luchtstroom van minstens tien seconden met als gevolg een verlaging van het zuurstofgehalte in het bloed. Bij snurkende mensen met apneu wordt de keelholte door ontspanning van de tong- en kaakspieren tijdens de slaap zo nauw dat er een afsluiting van de luchtweg ontstaat. We spreken van OSAS als iemand ’s nachts:

• meer dan vijf keer per uur een ademstilstand heeft van minstens tien seconden,
• én overdag slaperig of vermoeid is,
• én er geen andere reden is voor de slaperigheid of vermoeidheid overdag.

Het is belangrijk om OSAS te behandelen. Wordt er niets aan gedaan, dan kun je naast vermoeidheid overdag last krijgen van hoofdpijn en van concentratie- en geheugenverlies. Door het gebrek aan zuurstof in de nacht loop je het risico op meerdere gezondheidsproblemen, zoals een hoge bloeddruk, diabetes, overgewicht en hart- en vaatziekten.

Behandelmethodes

Er zijn verschillende behandelmethodes:

CPAP (= Continuous Positive Airway Pressure)
Met behulp van overdruk die tijdens het ademen door het CPAP-apparaat wordt gegeven, wordt voorkomen dat de keelwand tijdens het ademen samenvalt. Hierdoor ontstaan er geen ademstilstanden meer en verdwijnt het snurken.

Conservatieve maatregelen
Dit zijn bijvoorbeeld afvallen en een betere slaaphygiëne.

Chirurgische mogelijkheden
Er zijn verschillende chirurgische mogelijkheden, zoals:

• het verwijderen van de huig/amandelen

• het verstevigen van de tongbasis

• het verkleinen van de neusschelpen

• een kaakstandcorrectie

MRA
In deze informatie gaat het vooral over het gebruik van de MRA. Dit is een succesvolle behandeling voor mensen met mild tot matig OSAS. Voorwaarde is dat je gebit in goede conditie is, met gezond tandvlees en voldoende tanden en kiezen. Als je niet voldoende tanden en kiezen hebt, kan een MRA een mogelijkheid zijn als je implantaten in de onder- en bovenkaak laat plaatsen. De MRA krijgt hierdoor voldoende houvast.

Tijdens jouw eerste bezoek aan ons

Tijdens het eerste bezoek bespreken we welke problemen je hebt. Je krijgt uitleg over hoe de snurkbeugel werkt, hoe deze je klachten kan verminderen en welke bijwerkingen kunnen optreden.

Voor het maken van een MRA zijn gebitsafdrukken nodig. Voordat we deze maken, onderzoeken we je gebit, kaak, tong, gehemelte en bovenste luchtwegen. Hiervoor is ook een röntgenfoto van je hele gebit, inclusief de kaakgewrichten, nodig. Als je gebit nog niet aan de eisen voor een MRA voldoet, moeten eerst aanvullende behandelingen worden uitgevoerd. Denk hierbij aan het vullen van gaatjes, het behandelen van ontstekingen, het eventueel plaatsen van implantaten en een mondhygiënistische behandeling. Dit gebeurt in overleg met je tandarts.

De gebitsafdrukken en metingen van je onderkaak worden naar het tandtechnisch laboratorium gestuurd. Daar wordt de MRA gemaakt. Vier weken na je eerste bezoek is de MRA klaar en kom je deze ophalen.

Gebruiksaanwijzing MRA

Als je de MRA komt ophalen, controleren we of deze goed en stevig op je onder- en boventanden past. We leggen uit wat je de eerste dagen kunt verwachten, hoe je de MRA moet reinigen en hoe je deze overdag het beste kunt bewaren.

Als de MRA goed past, neem je deze mee naar huis. Het is de bedoeling dat je vanaf de eerste dag ’s nachts met de MRA gaat slapen. Over het algemeen lukt dit bij de meeste mensen zonder veel problemen.

Gewenningsperiode

De eerste dagen met de MRA kun je last krijgen van meer speeksel of juist een droge mond. Ook kun je een stijf gevoel in je kaken krijgen, gevoelige tanden en kiezen hebben of het gevoel hebben dat je tanden en kiezen losstaan en niet meer precies op elkaar passen. Het is belangrijk dat je de MRA ’s ochtends direct na het wakker worden uitdoet. Klem je kiezen daarna een paar keer stevig in de juiste stand op elkaar. Je krijgt bij de MRA een bijtblokje als hulpmiddel om dit goed te kunnen doen. In de loop van de ochtend passen je tanden en kiezen meestal weer beter op elkaar.

Je zult merken dat deze klachten geleidelijk minder worden. Na twee weken zijn deze klachten bij de meeste mensen bijna helemaal verdwenen.

Lukt het niet om met de MRA te slapen? Neem dan contact met ons op.

Reinigen en bewaren van de MRA

Voordat je ’s avonds de MRA indoet, moet je je tanden en kiezen goed reinigen. Plakresten onder de MRA kunnen je gebit ’s nachts extra beschadigen.

Als je de MRA ’s ochtends uitdoet, moet je deze goed met de hand reinigen. Dit kun je het eenvoudigst doen met een medium harde tandenborstel en wat groene zeep of handzeep. Maak alle onderdelen van de MRA en het uitdraaimechanisme goed schoon. Spoel de MRA daarna af en bewaar deze vochtig in een bakje met water. Gebruik hiervoor alleen koud water.

Let op: uitkoken, stomen, schoonmaken in de afwasmachine of het gebruik van bruistabletten zoals steradent kunnen de MRA beschadigen. Een keer per week kun je de MRA enkele uren in een bakje met natuurazijn, verdund met de helft water, bewaren. Ook als je de MRA goed schoonmaakt, is het niet ongewoon dat deze donker verkleurt.

Vervolgcontroles

Enkele weken nadat je de MRA hebt opgehaald, kom je voor de eerste keer terug voor controle. We bespreken hoe het is gegaan, of en in welke mate je klachten hebt gehad tijdens het gebruik van de MRA en of jij of je partner al een positief effect van de MRA heeft gemerkt. Dit kan bijvoorbeeld zijn: een betere nachtrust, minder of niet meer wakker schrikken, geen hoofdpijn meer in de ochtend, beter uitgerust zijn, je fitter voelen, minder snurken of minder nachtelijke ademstops.

Het is belangrijk om tijdens de eerste twee weken dat je de MRA gebruikt zelf te letten op een positief effect. Tegenwoordig zijn er verschillende apps voor smartphones die het snurken ’s nachts kunnen opnemen. Dit kan hierbij een goed hulpmiddel zijn. Als je klachten door OSAS of snurken nog niet duidelijk zijn verbeterd, leggen we uit hoe je de MRA kunt uitdraaien. Met een pinnetje en het uitdraaimechanisme van de MRA kun je de MRA daarna stap voor stap uitdraaien. Hierdoor wordt je onderkaak langzaam verder naar voren geduwd.

Hoe verder je onderkaak naar voren komt, hoe meer de luchtweg achter in je keel wordt opengetrokken en ruimer wordt. Hierdoor neemt de afsluiting af. Nadat de MRA goed is ingesteld, kan het, afhankelijk van je klachten en de ernst van de OSAS, soms nodig zijn om nog een slaapstudie uit te voeren. Hiermee meten we hoe goed de MRA werkt.

Regelmatige controles zijn belangrijk. Na de controles in het eerste jaar raden we aan om ieder jaar een controle te laten uitvoeren van de MRA en van de mogelijke effecten van de MRA op je gebit en kaakstand. Neem bij iedere controle de gipsmodellen en de MRA mee.

Bijwerkingen en complicaties MRA

Een MRA is een hulpmiddel dat meestal weinig nadelen en bijwerkingen heeft. Het is vooraf niet te voorspellen hoeveel last je van de beugel krijgt en of deze voldoende zal werken. Overgewicht, roken, tijdelijke of langdurige verstopping van de neus, alcoholgebruik en het gebruik van slaapmiddelen kunnen ervoor zorgen dat de werking wisselend is.

Enige gevoeligheid van de kaakgewrichten in de ochtend is bij de meeste mensen normaal. Dit verdwijnt meestal na enkele minuten tot een half uur. Soms ontstaan er langdurigere klachten van het kaakgewricht.

Een complicatie die bij langdurig gebruik van de MRA kan voorkomen, is een verandering in de stand van je kaak of tanden. Dit kan bijvoorbeeld een kleinere overbeet zijn of het ontstaan van een open beet aan de zijkant van de kaak. Als dit gebeurt, is de verandering meestal heel klein. Waarschijnlijk merk je dit zelf niet en kan de verandering worden geaccepteerd zonder dat je met de MRA-behandeling hoeft te stoppen. We blijven dit natuurlijk goed controleren. Daarom is het belangrijk om regelmatig op controle te komen. Als je zelf merkt dat er iets aan de stand van je tanden of kaak verandert, raden we je aan om contact met ons op te nemen.

Andere complicaties die kunnen voorkomen, maar zeer zeldzaam zijn, zijn het losser gaan staan van tanden of het afbreken van een kroon of een stukje vulling. De MRA is gemaakt van kunsthars. Dit materiaal heeft een beperkte sterkte. Soms kan door de krachten die ’s nachts op de MRA komen een scheurtje of breuk ontstaan. Dit is meestal goed te repareren.

Tandheelkundige behandelingen en MRA

De vorm van je gebit kan na uitgebreide tandheelkundige behandelingen, bijvoorbeeld het plaatsen van vullingen, kronen en bruggen, sterk veranderen. Hierdoor past de MRA mogelijk niet meer goed en moet deze worden aangepast. Bij grote veranderingen moet er een nieuwe MRA worden gemaakt. Daarom is het aan te raden om uitgebreide tandheelkundige behandelingen uit te voeren voordat de MRA wordt gemaakt.

Het is belangrijk om de MRA mee te nemen naar ieder bezoek aan je eigen tandarts. Als de tandarts een behandeling uitvoert, zoals het plaatsen van een nieuwe kroon of vulling, is het belangrijk dat de MRA op dat moment wordt gepast. Zo kan de MRA zo nodig worden aangepast aan de nieuwe situatie.

De zorgverzekeraar vergoedt de kosten van een nieuwe MRA niet als deze niet meer past door veranderingen aan je gebit.

Vergoeding MRA

Wij vragen de vergoeding van de MRA aan bij jouw zorgverzekeraar. In principe kom je in aanmerking voor een vergoeding van de MRA als je vijf of meer apneus per uur hebt, maar minder dan 30 ademstops per uur, in combinatie met klachten die bij OSAS horen. Je mag op dat moment ook nog niet worden behandeld met CPAP-therapie of een slaappositietrainer. Ook mag je niet eerder een MRA hebben gehad die minder dan 5 jaar oud is.

Let op: niet iedere zorgverzekeraar vergoedt de MRA volledig. Het kan zijn dat je een eigen bijdrage aan de zorgverzekeraar moet betalen. Als je snurkt, maar geen OSAS hebt, wordt de behandeling zeer waarschijnlijk niet vergoed door de zorgverzekeraar.

Permanente chirurgische correctie kaakstand

Bij een MRA wordt je onderkaak niet-permanent naar voren verplaatst. De werking is daarom alleen aanwezig als je de MRA ’s nachts draagt. Om de bovenste luchtwegen blijvend ruimer te maken, is een chirurgische correctie van de kaakstand nodig. Vooral als je een ernstige vorm van OSAS hebt en andere behandelingen niet goed werken, kun je veel baat hebben bij een kaakstandcorrectie. Dit kan ook een mogelijkheid zijn als je onderkaak (te) ver naar achteren ligt of als je niet de rest van je leven met een CPAP of MRA wilt of kunt slapen.

Bij een chirurgische kaakstandcorrectie wordt de boven- en/of onderkaak tijdelijk losgemaakt en naar voren verplaatst. Hierdoor ontstaat meer ruimte in de keel. Patiënten die voor deze operatie in aanmerking komen, moeten ook tijdelijk een blokjesbeugel (plaatjes op de tanden) dragen. Je wordt hierbij behandeld door zowel de kaakchirurg als de orthodontist. De behandeling met de beugel kan anderhalf tot twee jaar duren.

Heb je nog vragen?

Deze folder is niet bedoeld als vervanging van de mondelinge informatie, maar als aanvulling daarop. Zo kun je alles nog eens rustig nalezen. 

Heb je nog vragen? Neem dan contact op met de polikliniek kaakchirurgie, bereikbaar op werkdagen tussen 8.30 en 16.30 uur via telefoonnummer 040 - 286 48 68.