Mondverzorging bij chemotherapie
Kaakchirurgie
Inleiding
Chemotherapie kan invloed hebben op de aanmaak van speeksel door de speekselklieren. Speeksel helpt je mond schoon te houden en beschermt tegen gaatjes. Door chemotherapie maken de speekselklieren soms minder speeksel aan. Hierdoor kunnen sneller gaatjes ontstaan en kunnen het tandvlees en mondslijmvlies gevoeliger worden. Met goede mondverzorging kun je deze klachten zoveel mogelijk beperken.
Mondverzorging
Poets 2 tot 3 keer per dag met een milde tandpasta en een kleine zachte tandenborstel.
Reinig 1 tot 2 keer per dag tussen de tanden met tandenstokers, floss of ragers.
Spoel of drink 3 tot 8 keer per dag afgekoelde kamillethee.
Spoel of spray 3 tot 8 keer per dag met fysiologische zoutoplossing.
Smeer 4 tot 8 keer per dag je lippen en mondhoeken in met neutrale lippenbalsem zoals vaseline of Purol. Gebruik liever geen sticks.
Gebitsprothese
Draag je een gebitsprothese? Let dan op het volgende:
Spoel na iedere maaltijd je mond goed met water en borstel de prothese schoon.
Draag de gebitsprothese bij voorkeur niet tijdens de nacht.
Leg de prothese 1 keer per week een nacht in een bakje met 50% azijn en 50% water. Dit helpt om aanslag en tandsteen te beperken. Gebruik geen reinigingstabletten, omdat deze het mondslijmvlies kunnen irriteren.
Reinig je tong, gehemelte en de binnenkant van je wangen het liefst 3 keer per dag met gaasjes gedrenkt in water.
Spoeldrank
Als het nodig is schrijft de mondhygiënist of kaakchirurg een spoeldrank voor. Hiermee help je je mond zo gezond mogelijk te houden en klachten te beperken. Hiervoor krijg je een recept voor perio-aid (maintenance).
Je start 1 dag voor de kuur met spoelen en gaat hiermee door tot en met 1 dag na de kuur. Heb je ook tussen de kuren klachten, dan kun je het spoelmiddel blijven gebruiken. Als poetsen lastig is door gevoeligheid in de mond, kun je tijdelijk spoelen met het mondspoelmiddel. Ook bij bloedend tandvlees, een gevoelige mond of braken bij het poetsen kan spoelen prettig zijn.
Spoel minimaal 3 keer per dag. Als ook spoelen lastig gaat, kan de mondhygiënist of kaakchirurg een spray voorschrijven. Het spoelmiddel kan een bruine aanslag geven op tong en of tanden. Deze aanslag kan worden verwijderd door een mondhygiënist of tandarts.
Gevoelige mond
Heb je een gevoelige mond? Dan kan het prettig zijn om de volgende producten tijdelijk minder te gebruiken:
Voeding die zoet, zuur, zout of sterk gekruid is.
Koolzuurhoudende dranken en alcohol.
Eten en drinken op kamertemperatuur of juist ijskoud kan prettig aanvoelen. Koude producten geven vaak verlichting. Harde producten zoals beschuit en stokbrood kunnen het mondslijmvlies irriteren. Kies daarom liever voor zachte voeding. Of maak het eten fijn voordat je het gebruikt.
Heb je moeite met drinken? Dan kan een kort afgeknipt dik rietje helpen. Zo kost drinken minder moeite en blijft de drank minder lang in de mond.
Ontstaat er toch een ontsteking van het mondslijmvlies, neem dan contact op met de mondhygiënist of kaakchirurg. We geven je dan advies over wat je thuis kunt doen.
Droge mond en hinderlijke slijmvorming
Bij een droge mond helpt kauwen vaak goed. Door te kauwen worden de speekselklieren gestimuleerd en komt er meer speeksel vrij. Je kunt bijvoorbeeld kiezen voor tomaat, augurk, komkommer, zuurtjes of pepermunt. Ook kauwgom met xylitol kan helpen.
Heb je juist last van een slijmerig gevoel in de mond, bijvoorbeeld na melkproducten, dan kun je je mond even spoelen met water. Een droge mond is niet altijd helemaal te voorkomen, maar de klachten nemen meestal weer af na de chemotherapieperiode.
Smaakverandering en smaakverlies
Chemotherapie kan zorgen voor smaakverandering of minder smaak. Heb je geen gevoelige mond, dan kan het helpen om te kiezen voor gerechten met een duidelijke smaak. Probeer gerust verschillende voedingsmiddelen uit, ook producten die je eerder minder lekker vond.
Let op
Geen bloederige ingrepen laten verrichten bij de tandarts tijdens de kuurperiode. Eventueel kan tussen twee kuren in een behandeling gepland worden in het ziekenhuis. Bij witte aanslag op de slijmvliezen die erg hardnekkig en pijnlijk is, vragen we je contact op te nemen met de polikliniek kaakchirurgie.
Vertel altijd aan je tandarts/mondhygiëniste/kaakchirurg dat je chemotherapie krijgt.
Heb je nog vragen?
Deze folder is niet bedoeld als vervanging van de mondelinge informatie, maar als aanvulling daarop. Zo kun je alles nog eens rustig nalezen.
Heb je nog vragen? Neem dan contact op met de polikliniek kaakchirurgie, bereikbaar op werkdagen tussen 8.30 en 16.30 uur via telefoonnummer 040 - 286 48 68.
