Behandeling van kaakgewrichtsklachten, knarsen en klemmen

Inleiding

In overleg met je behandelend (tand)arts ben je vanwege kaakgewrichtsklachten verwezen naar de polikliniek mondziekten, kaak-, aangezichtschirurgie en implantologie in het Anna Ziekenhuis. In deze informatie lees je meer over kaakgewrichtsklachten, ook wel Cranio Mandibulaire Dysfunctie (CMD) genoemd en over de behandeling van deze klachten.

Klachten

Als er iets niet goed werkt in het kauwstelsel kun je klachten krijgen, zoals:

• vermoeide of gevoelige spieren

• beperkte kaakbewegingen of geluiden, zoals knappen of kraken

• onprettig gevoel bij het gewricht voor het oor

• (over)gevoeligheid van tanden en kiezen gevoelig zijn

Ook oorklachten, hoofdpijn en nekklachten kunnen in verband staan met het kauwstelsel.

Deze klachten zijn meestal vervelend maar niet gevaarlijk. Je kunt er vooral last van hebben bij eten, praten, gapen of lachen. Bij de meeste mensen worden de klachten na verloop van tijd minder en kun je je mond weer ontspannen gebruiken.

Oorzaken

Er zijn verschillende mogelijke oorzaken voor kaakproblemen.

Overbelasting van de kauwspieren
Dit komt het meest voor. Het kan ontstaan door (onbewust) klemmen van de kiezen, tandenknarsen, nagelbijten, op de wang bijten, kauwgom kauwen, op een pen bijten of je tong tegen je tanden duwen. Ook spanning en stress kunnen hierbij een rol spelen.

Gewrichtsproblemen
Deze kunnen ontstaan na een operatie, een ongeval of vanzelf. Het kraakbeenschijfje kan bijvoorbeeld verschoven zijn waardoor geluiden ontstaan. Soms zit het schijfje tijdelijk vast waardoor je je mond minder goed kunt openen. Ook kan er slijtage van het kaakgewricht zijn (artrose).

Gebitsproblemen
Als je tanden of kiezen mist, kan de ondersteuning van het gebit minder goed zijn en kunnen klachten ontstaan.

Behandelingen

Er zijn verschillende behandelingen mogelijk. Hieronder lees je meer over deze behandelingen.

Vermijden van overbelasting

Het is belangrijk om je kaakgewrichten en kauwspieren zoveel mogelijk rust te geven. Dit kun je doen door bijvoorbeeld:

·         geen kauwgom of drop te gebruiken

·         zachter voedsel te kiezen

·         kleinere happen te nemen.

Je eigen inzet speelt hierbij een grote rol en helpt om de behandeling goed te laten werken.

Algemene leefregels

• Het helpt om je tanden in rust niet op elkaar te houden

• Je gebruikt je tanden alleen als je eet, slikt of praat.

• Probeer gewoontes zoals nagelbijten, klemmen en kauwgom kauwen te vermijden.

• Gebruik je tanden niet als hulpmiddel om bijvoorbeeld iets vast te houden of door te bijten.

• Probeer je mond niet te wijd te openen bij eten, gapen of lachen en ondersteun zo nodig je onderkaak

• Let op een ontspannen houding van je hoofd en nek bij werken, hobby’s, slapen en telefoneren.

• Houd je kauwspieren warm, bijvoorbeeld met een sjaal of een zachte massage.

• Gebruik je voortanden zo min mogelijk om iets af te bijten.

• Kies liever voor zacht voedsel en vermijd hard of taai eten zoals nootjes, rauwe wortels en stokbrood.

• Je kunt tijdelijk zachte voeding gebruiken zoals gehakt, puree, appelmoes of brood zonder korst.

• Laat je (tand)arts weten dat je klachten hebt als je een behandeling krijgt of onder narcose gaat. Je mag je mond niet te lang wijd openen.

Splinttherapie

Vaak maken we een splint of opbeetplaat. Dit is een hard doorzichtig kunstharsplaatje van ongeveer 2 tot 3 mm dik dat meestal op het ondergebit vastklikt. Je draagt dit meestal ’s nachts en soms tijdelijk overdag. De splint helpt je kaken te ontspannen en brengt ze terug in een natuurlijke stand. Ook beschermt de splint je tanden en kiezen tegen schade door knarsen en klemmen. Voor het maken van de splint maken we op de polikliniek een alginaatafdruk van je onder- of bovenkaak.

Instructies splinttherapie

Je draagt de splint vooral ’s nachts en bij voorkeur in de eerste week ook overdag. Merk je dat je overdag veel klemt, dan kun je de splint ook daarna overdag blijven dragen. Het helpt als je je bewust wordt van klemmen of knarsen.

Reinigen splint

Maak de splint elke dag goed schoon. Dit kun je doen door de splint van binnen en buiten te poetsen met een zachte borstel en eventueel een beetje zachte zeep en af te spoelen met koud of lauw water. Gebruik geen heet water of afwasmachine, omdat de splint hierdoor kan vervormen. Gebruik ook geen tandenpasta en een borstel want dit geeft krasjes in de splint.  Leg de splint 1 keer per week overdag in een bakje met 50% azijn en 50% water. Spoel de splint daarna goed af met water of zachte zeep voordat je het weer gebruikt.

Bewaren splint

Draag je de splint tijdelijk niet? Bewaar het dan onder water zodat het goed blijft passen. Leg de splint op een veilige plek, want huisdieren vinden dit vaak interessant door de geur.

Orofaciale fysiotherapie

Soms verwijzen we je naar een orofaciaal fysiotherapeut. Deze fysiotherapeut is gespecialiseerd in klachten van het kauwstelsel en kan je helpen met oefeningen en massage. Op www.nvof.nl kun je een fysiotherapeut bij jou in de buurt vinden. Je kunt ook contact met ons opnemen voor meer adressen.

Gnatholoog

De kaakchirurg kan je verwijzen naar een gnatholoog. Dit is een tandarts die zich heeft gespecialiseerd in kaakspieren en kaakgewrichten en werkt bij het Centrum Bijzondere Tandheelkunde (CBT).

Botuline-toxine

Tandenknarsen in de nacht (bruxisme) kan zorgen voor slijtage van tanden en kiezen en spanning in de kauwspieren. Hierdoor kunnen klachten ontstaan in de kaak en het hoofd. Ook kan de masseter-spier, een belangrijke kauwspier, groter worden. Als knarsen of klemmen een belangrijke oorzaak is van je klachten, kunnen we botuline-toxine gebruiken. Dit is een werkzame stof die ook bekend is onder de namen Botox® en Dysport®. Deze behandeling helpt om bepaalde spieren tijdelijk te ontspannen, waardoor klachten verminderen. De behandeling wordt meestal enkele keren herhaald met tussenpozen van een paar maanden.

Hoeveelheid en duur resultaat

De hoeveelheid botuline-toxine hangt af van je klachten. Na de behandeling duurt het enkele weken voordat je verbetering merkt. Het effect houdt meestal 6 tot 12 maanden aan. Voor het beste resultaat herhalen we de behandeling in het begin een paar keer met tussenpozen van ongeveer 3 maanden.

Gang van zaken

Je krijgt 6 tot 8 injecties per kant met een dun naaldje in de masseter-spieren. Als je ook klachten hebt in de temporalis-spier, kunnen we deze ook behandelen. De behandeling duurt ongeveer 10 minuten en wordt meestal als goed te verdragen ervaren.

Kosten

De kosten van deze behandeling vallen meestal onder de basisverzekering.

Controle

Enkele weken tot maanden na de start van de behandeling kom je bij ons terug voor controle. Samen bespreken we hoe het gaat en kijken we of de behandeling goed werkt of aangepast moet worden

Heb je vragen?

Deze folder is niet bedoeld als vervanging van de mondelinge informatie, maar als aanvulling daarop. Zo kun je alles nog eens rustig nalezen. 

Heb je nog vragen? Neem dan contact op met de polikliniek kaakchirurgie, bereikbaar op werkdagen tussen 8.30 en 16.30 uur via telefoonnummer 040 - 286 48 68.