Wondzorg

Wat is een wond?

Een wond is een beschadiging van de huid en of van het weefsel onder de huid. Meestal geneest een wond vanzelf als deze goed wordt verzorgd. Soms heb je een complexe wond. Dit is een wond die na 3 weken nog niet beter wordt. Als je een complexe wond hebt is een speciale behandeling nodig. Deze behandeling helpt je wond zo goed mogelijk te herstellen.

Verbandmateriaal

We behandelen complexe wonden met speciaal verband dat op de wond wordt gelegd. Dit helpt je lichaam om de wond beter te laten herstellen. Een open wond heeft tijd nodig om te genezen. Er zijn verschillende soorten verband. We kiezen het verband dat het beste past bij jouw wond.

Wondverzorging

Misschien verzorg je zelf je wond. Het kan ook zijn dat iemand uit je omgeving of iemand van de thuiszorg je helpt. Er zijn een paar dingen belangrijk om je wond goed te laten herstellen. In deze folder lees je waar jij of je verzorger op kan letten.

Hygiëne

Schone handen en een schone omgeving zijn belangrijk als je de wond verzorgt. Als er vuil in de wond komt kan het herstel langer duren. Let daarom op de volgende punten:

Was je handen goed met zeep.
Zorg dat alles wat je nodig hebt om de wond te verzorgen klaar ligt. Heb je meer dan 1 wond? Verzorg dan eerst de wond die er het schoonst uitziet. Verzorg de wond die er het minst goed uitziet als laatste. Was je handen na de verzorging van iedere wond.
Let goed op als je het verband van de wond verwijdert. Probeer de wond niet of zo weinig mogelijk aan te raken.
Gooi het verband meteen weg in een afvalzakje nadat je het hebt verwijderd.
Maak voordat je de wond gaat verzorgen de schaar en het pincet eerst schoon met water en zeep.
Maak daarna de schaar en het pincet schoon met 70% alcohol. Doe de alcohol op een schoon gaasje en wrijf hiermee de schaar en het pincet schoon.
Laat de schaar en het pincet daarna even opdrogen. Gebruik geen handdoek om ze droog te maken.
Open de verpakking met je handen. Knip de verpakking van het verband niet open met een schaar. Knip daarna het verband in de maat die je nodig hebt.
Bewaar de spullen voor de wondverzorging in een dichte kast of bak. Op het verband en de andere materialen staat een datum tot wanneer je ze kunt gebruiken. Gebruik geen materialen die over de datum zijn.

Wond schoonmaken

Het is prettig om de wond schoon te maken voordat je een nieuw verband aanbrengt. Dit kun je doen met schoon gaas en water. Douchen mag ook. Gebruik lauwwarm water en geen heet water. Ga niet in bad. Week de wond ook niet in een badje met Biotex of soda. De randen van de wond worden hierdoor zacht waardoor het herstel langer kan duren.

Als je gaat douchen haal je eerst het verband weg. Spoel de wond goed schoon als je klaar bent met douchen. Zorg dat er geen zeep in de wond achterblijft. Maak na het douchen de wond voorzichtig schoon met een gaas. Daarna maak je de randen droog met een nieuw gaas.

Ontsteking

Ook wanneer je de wond goed schoonhoudt kan er soms een ontsteking ontstaan.

Je kunt dit herkennen aan de volgende signalen:

De huid rond de wond wordt roder en de rode plek wordt groter.
De huid rond de wond voelt warm aan.
De huid rond de wond wordt dikker.
De wond wordt steeds gevoeliger.
Het wondvocht ziet er anders uit dan eerst.
Het wondvocht was helder maar is nu troebel geworden.
Je lichaamstemperatuur is hoger dan 38,5 °C.

Neem contact op met je wondverpleegkundige of dokter als je een van deze signalen herkent.

Waar moet je op letten?

Om je wond zo goed mogelijk te laten genezen, moet je hier op letten:

Eet gezond

Een wond kan beter herstellen als je gezond eet. Het is belangrijk dat je voldoende eiwitten binnenkrijgt. Probeer bij iedere maaltijd 1 of 2 producten te eten die veel eiwitten bevatten.

In de volgende producten zit veel eiwit:

Zuivel zoals kwark skyr Vifit proteïne en Breaker proteïne.
Kaas.
Vlees kip vis en vleesvervangers zoals tofu eieren en sojaburgers. In mager vlees zoals biefstuk of kipfilet zit meer eiwit dan in vet vlees zoals worst of spek.
Eieren.
Noten en pinda’s.
Groenten. In peulvruchten zoals bruine bonen en linzen zit veel eiwit. Ook in andere bonen en erwten zit veel eiwit.

Eet daarnaast ook voldoende groenten en fruit. Zo krijg je verschillende vitamines binnen die helpen bij het herstel.

Wil je meer weten over hoe je genoeg eiwit kunt eten? Lees dan de folder Voedingsadviezen bij wonden en decubitus.

Bewegen

Als je niet te veel last hebt van je wond kun je het lichaamsdeel waar de wond zit rustig bewegen. Luister goed naar je lichaam. Neem rust als je moe bent en let op of de beweging prettig voelt. Je voelt vaak zelf het beste hoeveel beweging goed voor je is. Je dokter kan je advies geven over welke bewegingen geschikt zijn. Heb je last van de wond tijdens je werk? Bespreek dit dan met je dokter.

Houding

Als je een wond hebt op je been of voet kunnen je benen enkels of voeten soms opzwellen. Dit heet oedeem. Hierdoor kan het herstel langer duren. Het kan ook zorgen voor extra klachten rond de wond. Oedeem wordt vaak minder als je je benen hoger legt dan je heup. Dit kan bijvoorbeeld in een relaxstoel of op een krukje. Zorg er ook voor dat je hiel vrij ligt en nergens tegenaan drukt.

Andere tips:

Heb je een wond op je hiel of kuit? Leg je been dan zo op een kussen dat er niets tegen de wond drukt.
Verander regelmatig van houding als je ligt.
Draag ruimere schoenen wanneer je voeten opgezwollen zijn.

Roken

Wonden herstellen minder goed wanneer je rookt. In sigaretten en sigaren zit nicotine. Deze stof zorgt ervoor dat er minder zuurstof bij de wond komt. Een wond heeft zuurstof nodig om goed te kunnen herstellen. Roken vergroot ook de kans op een wondinfectie. Elke sigaret kan het herstel dus vertragen.

Zonlicht

Als de wond is genezen kan er een litteken ontstaan. Littekens zijn gevoelig voor zonlicht en kunnen snel verbranden. Houd de plek waar de wond zat daarom zoveel mogelijk uit de zon. Gebruik ook zonnebrandcrème met factor 50. Dit is vooral in de eerste 3 maanden nadat de wond is ontstaan belangrijk.

Is je wond genezen?

Denk je dat je wond is genezen? Laat de plek dan eerst controleren door je dokter of wondverpleegkundige.

Als de wond genezen is blijft de huid nog een tijd dun en kwetsbaar. De huid kan dan nog makkelijk beschadigen. Ga daarom voorzichtig om met de plek en verzorg deze met een vochtinbrengende crème of zalf.

Langzaam ontstaat er een litteken op de plek van de wond. Dit proces kan ongeveer 1 jaar duren.

Contact

Heb je vragen of is er een probleem? Bel dan met je thuiszorgorganisatie (als je die hebt), of met:

Polikliniek chirurgie 040 - 286 48 72
Polikliniek plastische chirurgie 040 – 286 48 54
Polikliniek orthopedie 040 - 286 48 64

Maak je je veel zorgen? Bel dan de huisartsenpost.