V.A.C. Therapie
Je hebt een wond die niet goed geneest. Om de genezing van je wond te verbeteren krijg je V.A.C. Therapie. Je wondconsulent en je dokter hebben dit samen besloten. In deze folder leggen we uit hoe deze therapie werkt en wat dit voor jou betekent. We geven je ook tips over hoe je het beste met de V.A.C.-behandelunit en de wondverbanden kunt omgaan. Ook lees je wat je zelf kunt doen, om de resultaten van de V.A.C. Therapie zo goed mogelijk te ondersteunen.
Chirurgie
Wat is V.A.C. Therapie?
V.A.C. is een afkorting van Vacuum Assisted Closure (vacuümondersteunde wondsluiting). Op je wond leggen we een speciaal verband dat we afdekken met folie. Dit verbinden we met een apparaat dat zachtjes zuigt. Dit zorgt voor een vacuüm. Op deze manier kan de wond beter genezen.
Dat komt door een aantal dingen:
- De randen van de wond komen naar elkaar toe. Daardoor wordt de wond kleiner.
- Door het vacuüm stroomt er meer bloed door het gebied rond de wond. Daardoor komen er ook meer zuurstof en voedingsstoffen bij de wond. Dit helpt je lichaam om nieuwe cellen te maken en de wond beter te laten sluiten.
- Als er te veel vocht in je wond zit zuigt het apparaat dit weg. Dat helpt ook om de wond beter te laten genezen en verkleint de kans op een ontsteking.
Hoe werkt V.A.C. Therapie?
Op je wond ligt een speciaal verband. Dit plakken we goed vast met afdekfolie. We sluiten een afvoerslangetje aan op de wond zodat een pompje de lucht kan wegzuigen. Het pompje zuigt ook vocht uit de wond weg. Dat vocht komt in een opvangbeker terecht. Het apparaat waarin het pompje zit controleert of alles goed werkt. Je krijgt een waarschuwing als er iets niet goed gaat.
Het apparaat is klein en draagbaar. Daardoor kun je het makkelijk bij je dragen. Dat is belangrijk want het moet 24 uur per dag aan staan.
Hoe lang duurt V.A.C. Therapie?
Dat verschilt per persoon. Het hangt af van:
- Hoe groot je wond is;
- Hoe snel je lichaam herstelt;
- Welke medicijnen je gebruikt;
- Welk doel de behandeling heeft.
Je dokter of wondconsulent kijkt regelmatig hoe de wond eruitziet. Zij weten wanneer de behandeling klaar is. Om je wond zo goed mogelijk te laten genezen is het belangrijk dat je hun adviezen goed opvolgt.
Hoe voelt V.A.C. Therapie aan?
Veel patiënten vertellen dat de therapie een zacht trekkend gevoel geeft. Na ongeveer 15 minuten merken de meeste mensen daar niets meer van. Als de wond geneest voelt die soms kriebelig of gevoelig aan. Dat kan een goed teken zijn. Blijft het onprettige gevoel aanhouden? Neem dan contact op met je dokter of wondconsulent.
Hoeveel uur per dag moet het V.A.C-systeem werken?
De V.A.C.-therapie moet 24 uur per dag ingeschakeld zijn. Anders werkt de therapie niet goed. Daardoor kan de genezing van je wond minder goed verlopen. Werkt het toestel niet meer of gaat er een alarm af dat je niet kunt uitzetten of is er een andere reden waardoor de therapie stopt? Neem dan zo snel mogelijk contact op met je thuiszorgorganisatie.
Hoe vaak krijg ik een nieuw verband?
Dit verschilt per persoon. Het hangt af van je wond. Je dokter of wondconsulent kijkt wat voor jou nodig is. De meeste mensen krijgen 2 of 3 keer per week nieuw verband.
Hoe voelt het vervangen van het verband?
Dat verschilt per persoon. Sommige patiënten vinden het gevoelig en anderen merken er weinig van. Het hangt ook af van het soort wond dat je hebt. Is het gevoel erg onprettig? Dan kan je wondconsulent je helpen of je dokter vragen om medicijnen te geven.
Hoe ziet het verband eruit?
Door de therapie wordt het verband samengedrukt omdat de lucht wordt weggezogen. Daardoor voelt het stevig aan en ziet het er gekreukeld uit. Als het verband zacht wordt gaat er iets niet goed. Neem dan contact op met de thuiszorg.
Kan ik rondlopen tijdens de V.A.C.-therapie?
Meestal kan dat. Het apparaat is klein en goed mee te nemen. Wel hangt dit af van de plaats van de wond en van de behandeling. Zorg er ook voor dat de batterij van het toestel is opgeladen.
Moet de pomp altijd rechtop staan?
Ja, dat is het beste. Zo kan het wondvocht goed naar de opvangbeker stromen. Houd de vacuümpomp daarom altijd rechtop of verticaal.
Mag ik mij wassen?
De folie op de wond is waterdicht. Je kunt je wassen of douchen met het verband op de wond. Let er wel op dat het verband niet losraakt. Als de folie vies wordt kun je deze voorzichtig schoonmaken met water en een zachte zeep. De vacuümpomp zelf mag niet nat worden. Je kunt dit voorkomen door het apparaat wat verder weg te zetten, bijvoorbeeld op een stoel of wastafel. De slang en de folie mogen wel nat worden.
Moet ik tijdens de V.A.C.-therapie in het ziekenhuis blijven?
Nee, je hoeft niet in het ziekenhuis te blijven. De thuiszorg helpt je hierbij. Die is 24 uur bereikbaar als er problemen zijn. Je krijgt deze zorg thuis. Daardoor hoef je tussendoor minder vaak voor controle naar het ziekenhuis.
Wat gebeurt er als het alarm van het systeem afgaat?
Op het apparaat kun je zien wat voor soort probleem het is. Meestal is het probleem makkelijk op te lossen. De wondconsulent en/of (thuiszorg)verpleegkundige legt je uit hoe dit werkt.
Heeft het systeem een accu en hoe lang gaat die mee?
De vacuümpomp heeft een accu. Als deze helemaal is opgeladen kan de pomp ongeveer 8 uur zonder stroom werken. Dit verschilt een beetje per merk. Ons advies is om de pomp in de avond en nacht op te laden. Dat kan terwijl je op een stoel zit of in bed ligt. Overdag kun je de pomp dan loskoppelen van de stekker. De oplaadtijd van een lege pomp is ongeveer 6 uur.
Alarmen
Wat te doen als het alarm van apparaat gaat?
Het V.A.C.-systeem laat met geluid en op een schermpje zien wat het probleem is. Vaak kun je het zelf oplossen.
| Soort alarm | Actie |
| De opvangbeker is vol | Dit alarm gaat af als de opvangbeker vol is. Haal dan de volle opvangbeker weg en vervangen deze door een nieuwe. Je thuiszorgverpleegkundige helpt je als je het zelf niet kunt. |
| Er is een lek | Het kan zijn dat u een fluitend geluid hoort. Dan gaat er lucht door de afdekfolie. Meestal moet er een nieuw stuk afdekfolie op het verband. Je thuiszorgverpleegkundige helpt je als je dit zelf niet kunt. |
| De batterij is bijna leeg | Deze melding krijg je 30 minuten voordat de accu helemaal leeg is. Sluit het systeem aan op het stopcontact en controleer of de stekker goed in de pomp zit. |
| Blokkeringsalarm | Controleer of beide klemmen openstaan en er nergens een knik in de slag zit. Als er een knik in zit, leg je de slang weer recht. |
| Therapie inactief | Als je de knop Therapy ON/OFF per ongeluk indrukt, gaat de pomp uit. Zet de pomp opnieuw aan en start de therapie opnieuw. Het systeem keert automatisch terug naar de juiste instellingen. |
| Systeemfout | Er is een technisch probleem. Schakel de pomp uit en aan. Helpt dit niet? Neem dan contact op met GD Medical Pharma (telefoonnummer: 040 – 303 10 99). |
Wanneer moet je contact opnemen?
Bel je thuiszorgverpleegkundige als dit gebeurt:
- je hebt koorts
- je hebt meer pijn aan de wond
- de zwelling in en om de wond neemt toe
- er komt meer vocht uit de wond, de kleur of dikte van het vocht verandert
- de huid rond de wond wordt roder
- de wond begint te stinken
- als de opvangbeker snel (binnen enkele minuten) volloopt met vers bloed. Stop in dat geval direct de pomp, druk de wond af en bel de dokter
- als de pomp meer dan 2 uur uitgeschakeld is geweest
- als het alarm blijft gaan en je kunt het probleem niet zelf oplossen
Als het nodig is, neemt de thuiszorg contact op met de wondconsulent/behandelend arts.
Tips voor dagelijks gebruik
- De afdekfolie is waterdicht. Je mag je gewoon wassen en douchen.
o Let er wel op dat de behandelunit een elektrisch systeem is en niet nat mag worden.
o Het wondverband mag niet ondergedompeld worden.
- Als het wondverband vies wordt kun je het voorzichtig schoonmaken met water en een milde zeep.
- Als de therapie aan of uit per ongeluk wordt ingedrukt en de behandelunit daardoor uitgaat druk dan nog een keer op deze knop. Dan schakel je de behandelunit weer in. Het systeem gaat dan vanzelf terug naar de juiste instellingen en de behandeling loopt verder.
- Controleer regelmatig of het systeem is ingeschakeld, de therapie op ‘aan’ staat, alle klemmen open staan en het wondverbandmateriaal is ingezakt.
- Probeer niet zelf de instellingen van de behandelunit te veranderen of het wondverband weg te halen of te verwisselen.
- Dek de behandelunit niet af met dekens of kussens.
- Zorg dat er geen vloeistoffen op de behandelunit komen. Het is een elektrisch apparaat en niet waterdicht.
Wat te doen bij vragen of problemen?
Als er een probleem is, kun je altijd bellen naar de thuiszorg.
Vragen
Heb je na het lezen van deze folder nog vragen? Neem dan contact op met de polikliniek waar je onder behandeling bent.
- Polikliniek chirurgie 040 - 286 48 72
- Polikliniek plastische chirurgie 040 – 2864854
- Polikliniek orthopedie 040 – 2864864
